اشتراک نامحدود
ورود / عضویت
خرید اشتراک
نیاز به راهنمایی دارید؟
«19014000902
»
اگر شما هم عاشق کتاب و مطالعه هستید حتما کتاب جز داراییهای ارزشمندتان می باشد. با نگاهکردن به هر یک از کتابهایی که در قفسه کتابخانه گذاشتهاید، یاد خاطره یا تجربهای خواهید افتاد که شاید دیدگاه تازهای درباره زندگی به شما بخشیده باشد.
هرچند امروزه خیلیها کتاب را در قالب فایلهای الکترونیکی و PDF مطالعه میکنند، کسانی هم هستند که نمیخواهند به هیچ قیمتی تجربه ناب ورقزدن کتابها، خطکشیدن زیر متنهای تأثیرگذار، و حاشیهنویسی در اطراف آنها را از دست بدهند. اگر در شمار این دسته از افراد هستید، ادامه این مطلب را از دست ندهید. در ادامه قصد داریم شما را با راهکارهایی کاربردی برای نگهداری از کتاب آشنا کنیم که کمک میکنند در گذر سالیان، این داراییهای ارزشمند شما از گزند و آسیب به دور بمانند. همراه ما بمانید.
برای آنکه بتوانید کتابهایتان را در فرم ایده آل نگه دارید، لازم است به دو نکته مهم و اساسی توجه کنید:
در ادامه و در دو بخش از نکاتی کاربردی برای محققکردن این اهداف خواهید خواند.
شستن و تمیزکردن دستها پیش از برداشتن کتاب کاغذی از قفسه و شروع به مطالعه، از نکات مهم و اساسی مرتبط با نگهداری از کتاب است. لکهای که روی ورقهای کتاب بیفتد، قابلبرگشت و تمیزشدنی نیست. پس بهتر است علاوه بر شستن دستها هنگام خواندن کتاب از گذاشتن غذا یا نوشیدنی در اطراف آن خودداری کنید تا سهوا لکهای از آنها روی کتاب نیفتد. دو نکته زیر را هم حتما مدنظر قرار دهید:
نشانک یا علامتگذار که بهتازگی از اصطلاح بوکمارک (bookmark) هم برای اشاره به آن استفاده میکنند، چیزی است که پس از پایان مطالعه میان صفحات میگذارید تا دفعه بعد از همانجایی که کتاب را رها کرده بودید شروع به خواندن کنید.
علامتگذارهای بزرگ و حجیم، هم میتوانند به شیرازه (عطف) کتاب آسیب بزنند و هم به صفحات کتاب. توصیه میکنیم بهجای اینها از تکهکاغذی نازک، یا نوار نخی استفاده کنید.
فقط به هیچ عنوان پس از پایان مطالعه گوشههای کاغذ کتاب را برای علامتگذاری برنگردانید. کاملا واضح است که با انجام این کار صفحه موردنظر هیچوقت به حالت قبلی باز نخواهد گشت.
عطف یا شیرازه کتاب کاغذی شما، چه از نوع جلدسخت (hardback) باشد چه از نوع جلدکاغذی (paperback)، یا با چسب صفحات را به هم متصل نگه میدارد یا با نخی که صحافها برای دوختن آن استفاده میکنند (یا هم ترکیبی از این دو است.). توصیه میکنیم هنگام بازکردن کتاب و ورقزدن خیلی به شیرازه آن فشار نیاورید و صفحات را زیاد از هم فاصله ندهید. بهویژه اگرکتابتان از نوع جلدسخت باشد که در این صورت احتمال آسیبدیدن شیرازه بهمراتب بیشتر خواهد شد.
هنگام ورقزدن کتابها این کار را با دقت و احتیاط انجام دهید. این نکته را بهویژه باید درمورد کتابهایی رعایت کنید که زیاد با آنها سروکار دارید. ورقهای کتاب بهخودیخود در گذر سالیان در معرض گزند و آسیب قرار میگیرند. حال اگر بیتوجه و با عجله کتاب را ورق بزنید، احتمال آنکه فرسوده شوند یا چین و چروکی رویشان بیفتد بهمراتب بیشتر خواهد شد.
این هم یکی دیگر از نکات مهم و اساسی مرتبط با مراقبت و نگهداری از کتاب است که احتمال آسیبدیدن ورقها و شیرازه کتاب را به حداقل میرساند. اگر بهخاطر حجم و سنگینی کتاب انجام این کار برایتان دشوار شد، توصیه میکنیم هنگام مطالعه کتاب را روی میز بگذارید یا آن را میان پاهایتان قرار دهید. راهکار دیگر استفاده از نگهدارنده کتاب است. دو نکته زیر را هم حتما مدنظر قرار دهید:
اگر کتابی کمیاب و ارزشمند در اختیار دارید که به هر دلیلی در گذر سالیان آسیب دیده و شکلوشمایل سابق را از دست داده است، میتوانید آن را به صحافی بفرستید. این بهترین راهکاری است که برای نگهداری از کتاب ارزشمندتان میتوانید انجام دهید.
کتابهایی که در قفسه میگذارید نباید خیلی به هم چسبیده باشند یا آنکه روی یکدیگر بیفتند و به هم تکیه داده شوند. در این صورت امکان آسیبدیدن قسمتهای مختلف کتاب، منجمله جلد و شیرازه وجود خواهد داشت.
بهتر است کتابهایی که در قفسه کنار یکدیگر میگذارید از نظر ارتفاع و اندازه تقریبا یکسان باشند.
مدنظر قراردادن دو نکته زیر هم میتواند برای نگهداری از کتاب در قفسه دراینباره به کمکتان بیاید:
نور خورشید، گرما و رطوبت سه عامل مهمی هستند که بهمرورزمان سبب فرسودگی صفحات و جلد کتابهای ارزشمند شما خواهند شد. بنابراین تا جای امکان محیطی را برای نگهداری از کتاب انتخاب کنید که از این سه عامل به دور باشد.
هیچگاه با پلاستیک برای کتابها جلد درست نکنید. قرارگرفتن کتاب در جلدهای پلاستیکی آن را در معرض آسیب و گزند قرار خواهد داد.
این نکته مهم را فراموش نکنید که هرچه هم وضعیت و شرایطی که برای نگهداری از کتابها فراهم کرده باشید ایدئال و عاری از نقص باشد، باز هم احتمال آنکه کتابها در گذر زمان فرسوده شوند و رنگوروی اولیه را از دست دهند وجود خواهد داشت. بنابراین بهتر است چند وقت یک بار سری به کتابخانه شخصی خودتان بزنید و با دستمال یا پارچهای تمیز و کاملا خشک کتابها را گردگیری کنید.
پیشتر اشاره شد که نور، دمای اتاق و رطوبت تأثیر بسزایی در مراقبت و نگهداری از کتاب در بلندمدت خواهند داشت. عدهای عادت دارند کتابهای قدیمی و بعضا ارزشمندشان را، که دیگر سروکار چندانی با آنها ندارند، به قفسههایی در زیرزمین یا مکانی مثل آن منتقل کنند.
انجام این کار را به هیچ عنوان توصیه نمیکنیم؛ چون معمولا چنین فضایی یک یا چند عامل، از عوامل ذکرشده را ندارد. اینگونه مکانها یا خیلی گرم هستند، یا رطوبت زیادی دارند، یا برعکس خیلی خشک و سرد هستند. هیچیک از این شرایط برای نگهداری از کتاب مساعد نیست.
چه اهل کتاب و کتابخوانی باشید یا نه، باید بدانید که کتابها جزء داراییهای ارزشمند بشری هستند و شاید تنها چیزهایی باشند که با کمک آنها بتوان واقعا دانش، تجربیات و احساسات فاخر و گرانبهای انسانی را از نسلی به نسل دیگر منتقل کرد. با رعایت مطالب و نکاتی که در این مطلب راجعبهشان خواندید، میتوانید کتابهای کاغذی ارزشمندتان را در حالت و فرم ایدئال نگه دارید و تا سالیان سال، کتابخانهای کامل و جامع برای خود و فرزندانتان داشته باشید. شاید کودکی با نگاه به کتابهایی که تمیز و مرتب در قفسه گذاشتهاید، انگیزه و اشتیاقی پیدا کند برای آنکه بیشتر راجعبه تاریخ و فرهنگ ملت خود و جهانیان بداند و مجالی برای تبدیلشدن به انسانی بهتر و وارستهتر پیدا کند.
نظر شما چیست؟ فکر میکنید نکات و توصیههای ذکرشده در مطلب تا چه اندازه برای مراقبت و نگهداری از کتاب نتیجهبخش خواهند بود؟ اصلا موافق با نگهداشتن کتابهای کاغذی در خانه هستید یا فکر میکنید نسخههای الکترونیکی جایگزین مناسبی برای ایندست کتابها هستند؟
شما برای نگهداری از کتابهای ارزشمندتان چه کارهایی انجام میدهید و چه راهکارهایی را توصیه میکنید؟
اگر مایل باشید میتوانید در قسمت «ارسال دیدگاه» نظرات خود را با ما و مخاطبان و خوانندگان مجله الی در میان بگذارید که برای ما بسیار ارزشمند خواهند بود.
خرید اشتراک