اشتراک نامحدود
نیاز به راهنمایی دارید؟
«19014000902
»
دستگاه تناسلی زن از ساختارهای داخلی و خارجی تشکیل میشود و تمام این ساختارها دستبهدست هم ۳ هدف کلی را برآورده میکنند: لذت جنسی، تخلیه ادرار و تولیدمثل. اگر چیز زیادی از آناتومی آلت تناسلی زن نمیدانید و با بیماریهای رایج این نواحی و روش درمان آنها آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم تا آخر این مقاله همراه ما باشید.
اندام تناسلی زنان درست مثل آناتونی دستگاه تناسلی مردان مجموعهای از ارگانهای داخلی و خارجی در ناحیه تناسلی است. در ادامه، با هر یک از این ساختارها آشنا میشویم.

منظور از ساختار خارجی آناتومی دستگاه تناسلی زنان، تمام بخشهایی است که خارج از دهانه واژن قرار میگیرند و به مجموعه آنها ولو یا فرج گفته میشود. این بخشها عبارتاند از:
مونس پوبیس ناحیه گوشتی جلوی استخوان لگن (قسمت پایین شکم) است که موی زائد ناحیه تناسلی روی آن رشد میکند و وظیفه آن محافظت از استخوان ناحیه شرمگاهی است.
چینهای گوشتی که در دو طرف دهانه واژن قرار دارند و بخشهای ظریفتر آلت تناسلی زن را میپوشانند و از آنها محافظت میکنند. رنگ طبیعی دستگاه تناسلی زن در این بافت گوشتی از صورتی تا مشکی مایل به قهوهای متغیر است و با افزایش سن تغییر میکند.
چینهای پوستی که درست داخل لابیای بزرگ قرار میگیرند. برای برخی زنان این قسمت تا لابیای بزرگ هم امتداد مییابد.
کلیتوریس بالای فرج و دهانه مجرای ادرار قرار میگیرد. یک چین پوستی بهنام کلاهک کلیتورال بخش اعظم این ناحیه را میپوشاند و فقط برآمدگی نوک آن قابلمشاهده است. باقی این اندام شبیه محوری اسفنجی چندین سانتیمتر به داخل بدن برمیگردد. این بافت اسفنجی پر از پایانههای عصبی است و هنگام برانگیختگی جنسی متورم میشود.
ادرار از مثانه وارد مجرای ادرار میشود و از دهانه مجرای ادرار دفع میشود. این بخش درست زیر کلیتوریس و بالای دهانه واژن قرار دارد.
دهانه واژن بین مجرای ادرار و مقعد قرار گرفته است. خون قاعدگی و نوزاد هر دو از محل دهانه واژن خارج میشوند.
پرینه زنان در فاصله بین دهانه واژن تا مقصد واقع شده است. ماهیچهها و پایانههای عصبی این بخش عملکرد جنسی و سیستم ادراری و دفعی زنان را کنترل میکنند.
هایمن بافت نازکی در محل دهانه واژن است که عملکرد بیولوژیکی مشخصی ندارد. بافت آن با افزایش سن خاصیت ارتجاعی بیشتری پیدا میکند و در مقطعی از زندگی زنان ممکن است دچار تغییر (پارگی یا خراشیدگی) شود. فعالیت جنسی فقط یکی از راههایی است که میتواند منجر به تغییر بافت هایمن شود و آسیبدیدگی آن لزوما بهعلت فعالیت جنسی نیست، بنابراین اصطلاح پرده بکارت تعریف درست و دقیقی از این اندام نیست.
محل قرارگیری غدد بارتولین دو طرف دهانه واژن است. این غدهها وظیفه دارند با ترشحات طبیعی محیط واژن را روان کنند تا عمل مقاربت برای زن راحتتر شود.
غدد اسکنه که گاهی پروستات زنانه نیز نامیده میشوند، در دو طرف مجرای ادرار قرار میگیرند و وظیفه آنها روانکردن دهانه مجرای ادرار است. برخی این غدد را منبع انزال زنان هنگام تحریک جنسی میدانند.

بخش داخلی دستگاه تناسلی زنانه شامل ساختارهای داخل دهانه واژن است. این بخشها عبارتاند از:
کانال عضلانی واژن دهانه رحم و رحم را به هم وصل میکند. بافت این بخش از سیستم تناسلی زن سرشار از کلاژن و الاستین است و زمان تحریک جنسی و زایمان بسط پیدا میکند.
قسمت پایینی رحم که واژن و رحم را از هم جدا میکند، دهانه رحم نامیده میشود. این دهانه موقع زایمان گشاد میشود تا کودک از رحم بهسمت واژن حرکت کند و از بدن خارج شود.
رحم در قسمت تحتانی لگن درست بعد از دهانه رحم قرار میگیرد و با ۳ لایه عضلانی یکی از قویترین عضلات بدن محسوب میشود. در دوران بارداری، نوزاد در رحم زندگی میکند. هنگام برانگیختگی جنسی قسمت تحتانی رحم بهسمت ناف بسط پیدا میکند و مسیر واژن طولانیتر میشود.
اندامهای کوچکی هستند که دو طرف لگن قرار گرفتهاند و نقش مهمشان تولید هورمونهای زنانه (استروژن، پروژسترون) است. البته تولید تخمک در طول دوره تخمکگذاری هم به عهده تخمدانهاست.
تخمدانها بهوسیله لولههای رحمی از دو طرف به رحم وصل میشوند. پرزهای مومانندی بهنام سیلیا که در جداره لولههای فالوپ وجود دارند، تخمکها را بهآرامی از تخمدان به رحم هدایت میکنند.
یکی از مهمترین عملکردهای آلت تناسلی زنان، تولید هورمونهای زنانه استروژن و پروژسترون است. میزان ترشح این هورمونها در طول دوره بلوغ به بیشترین حد خود میرسد تا با تحریک تخمکگذاری، قدرت باروری زن را بیشتر کند و همچنین بر روانسازی واژن و افزایش میل جنسی زن نیز تأثیر میگذارد.
آناتومی آلت تناسلی زن هم برای لذت از نزدیکی و هم برای تولیدمثل طراحی شده است. ساختارهایی مثل فرج، واژن و لابیاها فوقالعاده حساس هستند و قسمت کلیتوریس پر از عصبهای تحریکپذیر است که لمس آنها موجب برانگیختگی و لذت جنسی میشود.
صمیمیت جنسی منجر به مقاربت میشود که اولین قدم برای باردارشدن است. البته برخی از افراد این عمل را از طریق لقاح مصنوعی و انواع روشهای کمکباروری انجام میدهند.
تخمدان زن در طول دوره تخمکگذاری تخمک آزاد میکند و این تخمک با گذر از لولههای فالوپ بهسمت رحم حرکت میکند. پس از ورود مایع منی به داخل واژن، اسپرم بهسمت تخمک حرکت میکند تا در محیط رحم یا در مسیر لولههای فالوپ به تخمک بپیوندد و عمل لقاح رخ دهد. این اتفاق ممکن است چند ساعت یا چند روز پس از رابطه جنسی رخ بدهد.
زمانی که تخمک بارور نمیشود و خبری از باردارشدن نیست، پوشش داخلی رحم که برای حفاظت از ترکیب تخمک و اسپرم تشکیل شده بود فرو میریزد و چرخه قاعدگی شروع میشود. بیشتر زنان هر ۲۸ تا ۳۱ روز ۱ سیکل را پشتسر میگذراند.

نوعی التهاب واژن که از عفونت قارچی یا رشد بیش از حد باکتریها در محیط واژن ناشی میشود و با خارش، ترشح و تغییر بوی این ناحیه همراه است. این عارضه با مصرف آنتیبیوتیک یا داروهای ضدقارچ درمان میشود.
منظور از واژینیسموس اسپاسم غیرارادی عضلات واژن در طول رابطه جنسی است که به زوجها اجازه نزدیکی نمیدهد. این عارضه اغلب به ناراحتیهای عاطفی درباره رابطه جنسی یا بیماریهای مختلف مربوط است و در صورت تشخیص علت میتوان آن را با مصرف دارو، مشاوره یا روشهای دیگر درمان کرد.
زگیل تناسلی نوعی بیماری مقاربتی است که فرج، واژن و دهانه رحم را درگیر میکند. برخی از روشهای درمانی میتوانند زگیل واژن ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) را از بین ببرند.
واژن بهخاطر انگلی میکروسکوپی بهنام تریکوموناس عفونت میکند. این انگل با رابطه جنسی منتقل میشود و درمانش راحت است.
این بیماری زمانی رخ میدهد که تعادل باکتریهای سالم واژن به هم میخورد و در این ناحیه بو و ترشح ایجاد میشود. این عارضه اغلب بعد از دوش واژن یا تجربه اولین رابطه جنسی اتفاق میافتد و بهراحتی با مصرف آنتیبیوتیک درمان میشود.
ویروس هرپس یکی دیگر از بیماریهای مقاربتی است که نواحی فرج، واژن و دهانه رحم را آلوده میکند و باعث ایجاد تاولها و زخمهای کوچک، دردناک و پیشرفتکننده میشود. این عارضه معمولا علائمی ندارد و میتوان با آن کنار آمد، اما قابلدرمان نیست.
نوعی عفونت باکتریایی مقاربتی که اغلب دهانه رحم را درگیر میکند و باعث ترشحات واژن و خارش این ناحیه میشود. سوزاک در نیمی از موارد هیچگونه علائمی ندارد، اما میتواند گسترش پیدا کند و منجر به بیماری التهابی لگن و حتی ناباروری شود.
منشأ این عارضه که معمولا با آنتیبیوتیک درمان میشود، وجود باکتری کلامیدیا تراکوماتیس و عفونت مقاربتی است که با درد ناحیه واژن یا شکم همراه است. این عارضه میتواند به بیماری التهابی لگن و ناباروری ختم شود.
سرطان واژن بسیار نادر است، اما غیرممکن نیست. خونریزی و ترشحات غیرطبیعی واژن از علائم این بیماری هستند.
بهسبب ضعیفشدن عضلات لگن (اغلب بعد از زایمان)، رکتوم، رحم یا مثانه به واژن فشار وارد میکنند و آن را بهسمت پایین هل میدهند. گاهی در موارد شدید، واژن از بدن بیرون میزند.

در این مقاله با بررسی ساختارهای آلت تناسلی زن دریافتیم این دستگاه پیچیده تمام تغییرات دوران بلوغ، بزرگسالی، بارداری و یائسگی را کنترل میکند و یکی از حساسترین بخشهای بدن زنان به شمار میرود. اکنون میدانیم هر یک از این بخشها چه عملکردی دارند و باید از خطرات و آسیبهایی در امان باشند. امیدواریم بعد از مطالعه این راهنما قدمی به درک اهمیت این نواحی و مراقبت بیشتر از آنها نزدیک شده باشید.