اشتراک نامحدود
ورود / عضویت
خرید اشتراک
نیاز به راهنمایی دارید؟
«19014000902
»
ریتالین (Ritalin) با اسم عمومی متیل فنیدات یک نوع داروی مصرفی برای درمان اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) است. ریتالین عمدتاً از طریق تنفس درونی یا خوراکی مصرف میشود. این دارو به عنوان یک ماده محرک عمل میکند و سبب افزایش سطح دوپامین در مغز میشود که باعث بهبود توجه، کاهش خطاها و بهبود عملکرد شناختی میشود. با این حال، ریتالین برای سایر استفادهها مثل انتظام سازی رفتار کودکان یا به عنوان یک داروی قاعدگی توصیه نمیشود. مصرف ریتالین باید با مراجعه به پزشک و تحت نظر او صورت گیرد. این دارو دارای اثرات جانبی مانند اختلالات خواب، کاهش اشتها، تحریک و اعتیاد است.
ریتالین نوعی محرک سیستم عصبی مرکزی است. متیل فنیدات روی مواد شیمیایی (دوپامین) موجود در مغز و اعصاب اثر میگذارد که در مهار بیشفعالی و برانگیختگی نقش دارند. دوپامین مسئول ایجاد احساسات لذتبخش است و دوز بالای ریتالین موجب افزایش تولید دوپامین میشود.
تداخل بعضی مواد با متیل فنیدات میتواند مسبب مشکلی جدی بهنام سندروم سرتونین شود. حتما مصرف این مواد را به پزشک اطلاع دهید:
اگر شخصی در خانواده به بیماری خاصی مبتلاست، حتما به پزشک اطلاع دهید. این بیماریها عبارتاند از:
در صورت ابتلا به بیماریهای زیر، برای اطمینان از ایمنبودن مصرف ریتالین پزشک را در جریان قرار دهید:
دارو را دقیقا مطابق تجویز پزشک مصرف کنید. همچنین از دستورالعمل روی بسته دارو پیروی کنید و اطلاعات موجود در برگه راهنما را بخوانید. گاهی ممکن است پزشک بر اساس برند، قدرت یا شکل دارو، دوز مصرفی شما را تغییر دهد. بنابراین فقط از داروی تجویزشده توسط پزشک استفاده کنید تا خطای دارویی را کاهش دهید.
فرایند درمان ممکن است شامل مشاوره و درمانهای دیگر هم باشد. همچنین ممکن است پزشک روند درمان را مرتب بررسی کند و هر بار برای بررسی سندروم ADHD، درمان با ریتالین را مدتی متوقف کند، بهخصوص اگر از دارو برای مدت طولانی یا دوز بالا استفاده میکنید. همچنین لازم است عملکرد قلب و فشار خون دورهای ارزیابی شوند.
معمولا قرصهای رهایش سریع ریتالین یا آی.آر (IR) ۲ تا ۳ بار در روز استفاده میشوند. این قرصها را باید ۳۰ تا ۴۵ دقیقه قبل از غذا مصرف کرد. اگر زخم معده دارید، میتوانید دارو را همراه با غذا یا میانوعده مصرف کنید. مصرف دارو در انتهای روز میتواند موجب مشکلات خواب یا بیخوابی شود.
کپسول رهایش آهسته یا ای.آر (ER) ریتالین روزانه یک بار در صبح استفاده میشود. میتوانید این کپسولها را با یا بدون غذا مصرف کنید. کپسول رهایش آهسته ریتالین را کامل ببلعید. اگر نمیتوانید آن را ببلعید، کپسول را باز کنید و محتویات آن را در غذایی نرم مثل سس سیب، پودینگ یا ماست حل کنید و بخورید. این غذاها را بدون جویدن ببلعید.
دارو را در دمای اتاق، ظرف دربسته و دور از رطوبت، حرارت و نور نگهداری کنید. همچنین دارو را از دسترس دیگران دور نگه دارید. درباره نحوه معدومکردن دارو با داروساز مشورت کنید.
مقدار مصرف دارو بر اساس بیماری و پاسخ به درمان تعیین میشود. ممکن است پزشک از شما بخواهد بهتدریج دوز دارو را بیشتر یا کمتر کنید. همچنین اگر برای مدت طولانی از این دارو استفاده میکنید، ناگهانی و بدون مشورت با پزشک مصرفش را متوقف نکنید.
قرص خوراکی ۸ساعته به صورت قرصهای ۲۰میلیگرمی که مقدار حداکثری مصرف ۶۰ میلیگرم در روز است.
مقدار اولیه ۵ میلیگرم خوراکی روزی ۲ بار (قبل از صبحانه و ناهار) است و مقدارش ۵ تا ۱۰ میلیگرم در هفته تدریجی افزایش مییابد. دوز دارو با توجه به نیاز بیمار تعیین میشود و مقدار حداکثری آن ۶۰ میلیگرم در روز است.
قرص خوراکی ۸ساعته به صورت قرصهای ۲۰میلیگرمی که مقدار حداکثری مصرف ۶۰ میلیگرم در روز است.
مصرف قرص ریتالین برای کودکان زیر ۶ سال مناسب نیست.
بهمحض بهخاطرآوردن، دوز فراموششده را مصرف کنید. اما اگر به زمان مصرف دوز بعدی نزدیک هستید، دست نگه دارید و از مصرف دوبرابری دارو خودداری کنید. همچنین قبل از خواب از دارو استفاده نکنید.
سوءمصرف ریتالین میتواند کشنده باشد و باید بلافاصله با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.
علائم سوءمصرف این دارو عبارتاند از:
بعد از خوردن ریتالین، از مصرف الکل و انجام فعالیتهای خطرناک خودداری کنید.
پزشک با آگاهی به عوارض جانبی و با توجه به نیاز شما دارو را تجویز میکند. بسیاری از افراد دچار عوارض جانبی جدی دارو را نمیشوند. عوارض جانبی شایع این دارو عبارتاند از:
در موارد زیر فوری به پزشک مراجعه کنید:
اگر علائم سندروم سرتونین را دارید، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. این علائم عبارتاند از:
تداخل دارویی میتواند عملکرد دارو را تغییر دهد و عوارض جانبی به همراه داشته باشد. درباره سایر داروهای مصرفی از جمله داروهای ضدافسردگی و فشار خون با پزشک صحبت کنید. داروهای تجویزی، بدون نسخه، محصولات گیاهی و ویتامینها هم میتوانند با این دارو تداخل داشته باشند.
معمولا ترک ریتالین بر افرادی که دوز درمانی تجویزشده توسط پزشک را مصرف میکنند اثری ندارد. با این حال بعضی افراد برای افزایش توجه و هشیاری از دوز بیشتر دارو یا حتی از داروی بدون نسخه استفاده میکنند که ممکن است دچار عوارض بعد از ترک شوند.
ریتالین بر تولید دوپامین مغز اثر میگذارد و یکی از علائم احتمالی ترک ریتالین شروع افسردگی است. مصرف دوز بالای دارو موجب افزایش تولید دوپامین میشود و محرومیت ناگهانی مغز از ریتالین میتواند سبب بروز حالات افسردگی شود.
یکی دیگر از علائم ترک ریتالین بههمخوردن الگوی خواب و خستگی است. همچنین افراد مبتلا به ADHD که ناگهانی مصرف ریتالین را کنار میگذارند ممکن است بازگشت علائم بیماری را تجربه کنند. مدت زمان مصرف دارو و مقدار آن هم در ایجاد و دوام علائم ترک ریتالین مؤثر است.
سایر علائم ترک ریتالین عبارتاند از:
درمان ترک ریتالین یا سمزدایی از ریتالین اولین قدم برای ترک مصرف نامناسب داروست. علائم ترک معمولا کشنده نیستند، پس نیازی نیست در طول فرایند سمزدایی فرد مدام بررسی شود. با این حال، اگر بیمار دچار افسردگی شدید شود یا افکار خودکشی داشته باشد، ممکن است نظارت در طول روند ترک ضروری باشد. بستریشدن یکی از روشهای درمانی برای افرادی با علائم افسردگی شدید و افرادی است که با سمزدایی مشکل دارند.
بعد از اتمام دوره سمزدایی، میتوان از روشهای طولانیمدت برای جلوگیری از سوءمصرف ریتالین استفاده کرد. همچنین ممکن است درمانهای جایگزین و مشاورههای فردی و گروهی به افرادی با علائم ترک ریتالین پیشنهاد شود.
برخی از نامهای تجاری ریتالین در ایران عبارتاند از:
منابع دیگر: webmd
خرید اشتراک